tomek.buszewski.com

„Niebo nad por­tem miało barwę ekranu moni­tora nastro­jo­nego na nie ist­nie­jący kanał.“ ⁽¹⁾ Cytat — legenda. Prak­tycz­nie każdy, kto choć tro­chę inte­re­suje się lite­ra­turą świa­tową koja­rzy ten frag­ment. Frag­ment otwie­ra­jący książkę uwa­żaną za matkę cyber­punku, popu­la­ry­za­cję hac­kingu i wizji kom­pu­te­rów osobistych.

„Neu­ro­man­cer“ uka­zał się w 1984 roku i od razu naro­bił zamie­sza­nia. Autor przed­sta­wia w niej świat przy­szło­ści, gdzie rzą­dzą kor­po­ra­cje a ludzie mają ciała mody­fi­ko­wane mecha­nicz­nie. Tech­no­lo­gia jest wszech­obecna i pene­truje każdy aspekt życia. Brzmi zna­jomo? Tak, to co przed­sta­wił tu Gib­son stało się pod­ło­żem i inspi­ra­cją dla kolej­nych poko­leń twór­ców para­ją­cych się odła­mem science-fiction dum­nie zwa­nym cyberpunkiem.

Książka opo­wiada o hake­rze imie­niem Case. Nie­gdyś gwiazda swej branży, po doko­na­niu jed­nej złej decy­zji zle­ce­nio­dawcy w akcje zemsty zre­du­ko­wali go do pod­rzęd­nego, na wpół mar­twego kole­sia, który za odpo­wied­nią cenę zrobi wszystko. Na szczę­ście, mimo ode­bra­nia zdol­no­ści fizycz­nych, nie zabrali mu talentu, który oka­zuje się, mimo total­nego zepsu­cia świata, być nadal w cenie. Boha­te­rem zaczyna inte­re­so­wać się Armi­tage, który na poczet współ­pracy zleca ope­ra­cje przy­wra­ca­jącą Case’a do daw­nej świet­no­ści. Jed­nak nie ma róży bez kol­ców i dobro­czyńca od razu infor­muje go, że w przy­padku nie­sub­or­dy­na­cji, smycz w postaci wor­ków z neu­ro­tok­syną zde­gra­duje go momen­tal­nie do kaleki, jakim był jesz­cze kilka godzin temu. Prócz pięk­nie pach­ną­cej pracy w cyber­prze­strzeni, Henry’ego inte­re­suje jesz­cze coś. Kobieta — Molly.

Nie­trudno się domy­ślić, że wywiąże się romans. Ale to naj­mniej­szy z ich pro­ble­mów, bo szybko zacznie oka­zy­wać się, że Armi­tage nie jest do końca tym, za kogo się podaje, a całą ope­ra­cją ste­ruje ktoś znacz­nie potężniejszy. Od momentu, w któ­rym boha­te­ro­wie odkryją ten fakt, histo­ria zaczyna toczyć się dwu­to­rowo. Z jed­nej strony jest ope­ra­cja do któ­rej oboje zostali zatrud­nieni, z dru­giej pry­watne śledz­two mające na celu dotar­cie do ich praw­dzi­wych mocodawców.

Fabuła jest napi­sana bar­dzo dobrze, nie ma dłu­żyzn, za to akcja jest bar­dzo wartka i nie pozwala ode­rwać się od książki. Boha­te­ro­wie, co oso­bi­ście uwiel­biam we wszyst­kich mediach, czę­sto zmie­niają miej­sca pobytu (bynaj­mniej nie są to zmiany miesz­ka­nia, a kraju), w żadnym nie są dłu­żej niż to konieczne, jed­nakże każda wizyta jest bar­dzo ważna i nie­sie ze sobą cie­kawe wyda­rze­nia i postaci.

Powieść, co nie­zmier­nie cie­szy, prze­trwała próbę czasu cał­kiem nie­źle. W sci-fi pra­wie trzy­dzie­ści lat to szmat czasu, ale gatu­nek wykre­owany przez Gib­sona oka­zał się dla jego kon­ty­nu­ato­rów tak ide­alny, że posta­no­wili prak­tycz­nie go nie zmie­niać. Dla­tego nie­trudno w dzi­siej­szych two­rach zna­leźć sztuczne inte­li­gen­cje, wsz­czepy czy japoń­skich cichych zabójców.

„Neu­ro­man­cer“ dostar­cza wielu infor­ma­cji na temat genial­nego gatunku, jakim jest cyber­punk. Jest to świetna pozy­cja zarówno dla tych zaczy­na­ją­cych przy­godę z tym odła­mem fan­ta­styki nauko­wej, jak i dla tych zapra­wio­nych. Świet­nie jest zoba­czyć, jak to się wszystko zaczęło i skąd gar­ściami czer­pali choćby twórcy „Matriksa“.

⁽¹⁾ — „Neu­ro­man­cer“, Wil­liam Gib­son, tłum. Piotr W. Cho­lewa (wyd. Zysk i s-ka, Poznań 1996, 1999)